Warmtepomp in meeste woningen binnen acht jaar terugverdiend, blijkt uit onderzoek
Een warmtepomp kan voor veel Nederlandse huishoudens een rendabele investering zijn. Uit onderzoek van vergelijkingswebsite Overstappen.nl blijkt dat in 18 van de 21 doorgerekende situaties een lucht-waterwarmtepomp gemiddeld binnen acht jaar wordt terugverdiend.
In sommige woningen bedraagt de terugverdientijd zelfs minder dan vijf jaar. Vooral het huidige gasverbruik, de isolatie van de woning en de staat van de cv-ketel bepalen hoe aantrekkelijk de overstap is. Ook de energieprijzen en beschikbare subsidies spelen een belangrijke rol.
Warmtepomp wordt voor steeds meer huishoudens interessant
Steeds meer huishoudens onderzoeken de mogelijkheden om hun woning zonder of met minder aardgas te verwarmen. Een warmtepomp kan hierbij een belangrijke rol spelen. Het systeem gebruikt elektriciteit om warmte uit de buitenlucht, bodem of het water te halen en deze vervolgens over te dragen aan de verwarmingsinstallatie van een woning.
Uit een analyse van Overstappen.nl blijkt dat de investering in veel situaties binnen de verwachte levensduur kan worden terugverdiend. De vergelijkingswebsite onderzocht 21 verschillende situaties, waarbij onder andere werd gekeken naar woningtype, isolatie en het gekozen warmtepompsysteem. Vooral woningen met een hoog gasverbruik blijken financieel voordeel te kunnen behalen.
Hoe werkt een warmtepomp?
Een warmtepomp werkt volgens een vergelijkbaar technisch principe als een koelkast, maar dan in omgekeerde richting. Het systeem onttrekt warmte aan een bron, zoals de buitenlucht, en verhoogt de temperatuur met behulp van een compressor en een koudemiddel. Vervolgens wordt de warmte afgegeven aan het verwarmingssysteem van de woning.
Omdat een warmtepomp bestaande omgevingswarmte benut, kan het systeem met één kilowattuur elektriciteit meerdere kilowatturen warmte leveren. Hoe efficiënt dit gebeurt, hangt onder andere af van de buitentemperatuur, de isolatie en de temperatuur die nodig is om de woning te verwarmen. Vooral goed geïsoleerde woningen met lagetemperatuurverwarming zijn geschikt voor een volledig elektrische warmtepomp.
Verschil tussen hybride en volledig elektrische warmtepomp
Bij een hybride warmtepomp blijft de bestaande cv-ketel onderdeel van het verwarmingssysteem. De warmtepomp verzorgt een groot deel van de ruimteverwarming, terwijl de cv-ketel bijspringt wanneer extra warmte nodig is. Ook het warme tapwater wordt bij veel hybride installaties nog door de cv-ketel geleverd.
Een volledig elektrische warmtepomp neemt de verwarmingsfunctie van de cv-ketel volledig over. Hierdoor kan een woning zonder aardgas worden verwarmd, mits de installatie en woning hiervoor geschikt zijn. De aanschafkosten liggen doorgaans hoger, maar daar staat tegenover dat het gasverbruik voor verwarming volledig kan verdwijnen.
Aanschafkosten verschillen per warmtepompsysteem
Volgens Overstappen.nl kost een hybride warmtepomp in combinatie met een nieuwe cv-ketel ongeveer € 8.300. Hierbij worden beide installaties aangeschaft. Dit kan vooral relevant zijn voor huishoudens waarvan de bestaande cv-ketel aan vervanging toe is.
Een volledig elektrische warmtepomp kost volgens de berekeningen ongeveer € 12.000. Daarvoor hoeft geen nieuwe cv-ketel te worden aangeschaft. Wel kunnen aanvullende aanpassingen nodig zijn, bijvoorbeeld aan de meterkast, radiatoren of warmwatervoorziening. Hierdoor kunnen de totale installatiekosten per woning verschillen.
Gasverbruik bepaalt hoe snel investering wordt terugverdiend
Een van de belangrijkste conclusies uit het onderzoek is dat het bestaande gasverbruik grote invloed heeft op de terugverdientijd. Hoe meer aardgas een huishouden momenteel gebruikt voor verwarming, hoe groter de mogelijke jaarlijkse besparing bij de overstap naar een warmtepomp.
Overstappen.nl berekende bijvoorbeeld dat een redelijk geïsoleerde vrijstaande woning ongeveer 1.930 kubieke meter gas per jaar gebruikt voor verwarming. Bij een overstap naar een volledig elektrische warmtepomp kan dit huishouden volgens de berekening jaarlijks ongeveer € 2.101 besparen, waarbij de onderhoudskosten al zijn meegenomen. De terugverdientijd bedraagt in deze situatie ongeveer 4,5 jaar.
Tussenwoning heeft langere terugverdientijd
Bij een redelijk geïsoleerde tussenwoning liggen de uitkomsten anders. In het onderzochte voorbeeld bedraagt het jaarlijkse gasverbruik ongeveer 1.020 kubieke meter. Omdat dit aanzienlijk lager is dan bij een vrijstaande woning, valt ook de mogelijke besparing kleiner uit.
Volgens Overstappen.nl bespaart dit huishouden met een volledig elektrische warmtepomp ongeveer € 1.136 per jaar. De investering wordt daarmee in ongeveer 8,2 jaar terugverdiend. Bij een hybride warmtepomp bedraagt de terugverdientijd in dezelfde woning ongeveer 12,3 jaar. Voor de vrijstaande woning komt de hybride variant uit op ongeveer 4,6 jaar.
Energieprijzen hebben grote invloed op rendement
De financiële aantrekkelijkheid van een warmtepomp hangt sterk samen met de verhouding tussen gas- en elektriciteitsprijzen. Een warmtepomp verbruikt weliswaar extra elektriciteit, maar zorgt tegelijkertijd voor een aanzienlijke vermindering van het gasverbruik. Wanneer aardgas relatief duur is, kan de jaarlijkse besparing daardoor groter worden.
Uit de berekeningen blijkt hoe sterk dit effect kan zijn. De volledig elektrische warmtepomp in de onderzochte tussenwoning wordt bij de actuele energieprijzen in ongeveer 8,2 jaar terugverdiend. Bij de energieprijzen van 2023 zou dit 16,7 jaar zijn geweest. Met de prijzen van 2021 loopt de berekende terugverdientijd zelfs op tot 24,8 jaar.
Subsidie voor warmtepompen wordt mogelijk verlaagd
Huishoudens die een warmtepomp aanschaffen, kunnen onder bepaalde voorwaarden gebruikmaken van de Investeringssubsidie duurzame energie en energiebesparing (ISDE). Deze regeling verlaagt de aanschafkosten en kan daardoor invloed hebben op de terugverdientijd van de installatie.
Het kabinet is van plan om de subsidiebedragen per 1 januari 2027 te verlagen. Voor een volledig elektrische warmtepomp van 8 kW zou de subsidie dalen van € 3.025 naar € 2.435, een verschil van € 590. Voor een hybride warmtepomp van 4 kW gaat het volgens de plannen om een verlaging van € 2.125 naar € 1.955. De definitieve subsidievoorwaarden en de toepasselijke peildatum zijn belangrijk bij het bepalen van het uiteindelijke bedrag.
Goed geïsoleerde woningen besparen soms minder
Een goed geïsoleerde woning heeft doorgaans minder energie nodig om op temperatuur te blijven. Dat is gunstig voor het energieverbruik, maar betekent tegelijkertijd dat er minder aardgas kan worden bespaard door een warmtepomp te installeren.
Vooral bij een goed geïsoleerde tussenwoning met een relatief lage gasrekening kan de investering daardoor minder aantrekkelijk zijn. Wanneer de bestaande cv-ketel bovendien nog goed functioneert, kan de terugverdientijd van een hybride warmtepomp volgens Overstappen.nl oplopen tot meer dan dertig jaar. Dat is aanzienlijk langer dan de verwachte levensduur van de installatie.
Isolatie bepaalt welk type warmtepomp geschikt is
De isolatie van een woning speelt niet alleen een rol bij het rendement, maar ook bij de technische geschiktheid van een warmtepomp. Bij onvoldoende isolatie gaat relatief veel warmte verloren. Hierdoor moet het verwarmingssysteem harder werken om de woning op de gewenste temperatuur te houden.
In matig geïsoleerde woningen kan een hybride warmtepomp daarom een geschikte tussenoplossing zijn. De cv-ketel kan op koude dagen extra warmte leveren. Bij goed geïsoleerde woningen is een volledig elektrische warmtepomp vaak interessanter, mits ook het warmteafgiftesysteem geschikt is. In een van de onderzochte goed geïsoleerde tussenwoningen bedraagt de terugverdientijd van de volledig elektrische variant ongeveer 10,7 jaar.
Warmtepompen kunnen CO₂-uitstoot verminderen
Naast de financiële voordelen kunnen warmtepompen bijdragen aan het verminderen van de CO₂-uitstoot van woningen. In tegenstelling tot een traditionele cv-ketel verbranden volledig elektrische warmtepompen geen aardgas voor het verwarmen van de woning. Hierdoor verdwijnen de directe CO₂-emissies die bij gasverbranding ontstaan.
De totale klimaatimpact hangt wel af van de elektriciteit die de warmtepomp gebruikt. Naarmate een groter deel van de Nederlandse stroomvoorziening afkomstig is uit hernieuwbare energiebronnen, kan de uitstoot die samenhangt met het gebruik van warmtepompen verder afnemen. Daarmee kunnen warmtepompen een belangrijke rol spelen bij de verduurzaming van de gebouwde omgeving.
Mogelijke nieuwe regels voor cv-ketels vanaf 2029
Het kabinet wil dat huishoudens vanaf 2029 bij het vervangen van hun cv-ketel in bepaalde situaties overstappen op een hybride of volledig elektrische warmtepomp. Deze plannen zijn volgens Overstappen.nl nog niet definitief vastgesteld.
Voor woningeigenaren kan de staat van de huidige cv-ketel daarom een belangrijke factor zijn bij het bepalen van het juiste investeringsmoment. Wie binnenkort een nieuwe verwarmingsinstallatie nodig heeft, kan de kosten van een warmtepomp vergelijken met die van een nieuwe cv-ketel. Huishoudens met een goed werkende installatie en een laag gasverbruik kunnen tot een andere financiële afweging komen.
Onderzoek vergelijkt 21 verschillende woonsituaties
Voor het onderzoek berekende Overstappen.nl de kosten en opbrengsten van warmtepompen in 21 situaties. Daarbij werden drie woningtypen gecombineerd met drie isolatieniveaus. In alle voorbeelden werd uitgegaan van een huishouden van twee personen. De berekeningen omvatten hybride en volledig elektrische lucht-waterwarmtepompen en één bodemwarmtepomp.
De vergelijkingswebsite rekende onder andere met € 6.200 voor een hybride warmtepomp van 4 kW en € 12.000 voor een volledig elektrische warmtepomp van 8 kW inclusief boiler. Voor het aanpassen van de meterkast werd € 380 meegenomen. Bij een uitgebreidere installatie, inclusief nieuwe radiatoren en het verwijderen van de gasaansluiting, liepen de kosten op tot € 14.617.
Levensduur en onderhoud meegenomen in berekeningen
Bij het bepalen van de terugverdientijd is uitgegaan van een levensduur van vijftien jaar. Daarnaast werd rekening gehouden met onderhoudskosten van € 150 per jaar. Bij volledig elektrische warmtepompen zijn de vervallen onderhoudskosten van de cv-ketel hiervan afgetrokken.
De resultaten laten zien dat de financiële voordelen per woning sterk kunnen verschillen. Vooral het bestaande gasverbruik, de benodigde installatieaanpassingen en de verhouding tussen gas- en elektriciteitsprijzen bepalen het uiteindelijke rendement. Een berekening op basis van de eigen woning en het werkelijke energieverbruik blijft daarom belangrijk voordat een huishouden besluit om een warmtepomp aan te schaffen.


Ontvang gratis het laatste nieuws
Altijd up-to-date blijven van het laatste nieuws? Schrijf je dan in voor onze gratis nieuwsbrief met het laatste nieuws!










