Zelfstandig ondernemers zonder personeel zijn kritisch over het kabinet en de gevolgen van de Prinsjesdagplannen. In een peiling van Knab onder ruim 1.000 zzp’ers geven deelnemers het kabinet gemiddeld een 3,2. In totaal geeft 82 procent een onvoldoende.

Naast zorgen over het inkomen noemen ondernemers vooral de onzekerheid over de regels rond zelfstandig werken. Als de Prinsjesdagplannen doorgaan, verwacht 71 procent minder over te houden aan het werk. Daarnaast verwacht 61 procent minder zekerheid over de regels voor zelfstandig ondernemen. Ruim een derde, 37 procent, houdt rekening met een afname van het aantal opdrachten.

Volgens Casper Zwart, onderzoeker bij Knab, komt uit de antwoorden vooral een behoefte aan duidelijkheid naar voren. Ondernemers maken zich niet alleen zorgen over hun financiële situatie, maar ervaren ook dat veranderende en onduidelijke regels het moeilijker maken om opdrachten aan te nemen en plannen te maken voor hun bedrijf.

Belasting op ondernemersinkomen belangrijkste aandachtspunt

De belasting over ondernemersinkomen wordt door de deelnemers het vaakst genoemd als onderwerp dat volgens hen aandacht van het kabinet nodig heeft. 64 procent noemt dit als prioriteit. Daarna volgt duidelijkheid over het werken als zzp’er, genoemd door 51 procent van de deelnemers.

De financiële verwachtingen voor de komende periode zijn overwegend negatief. 38 procent verwacht veel minder over te houden wanneer de plannen doorgaan. Nog eens 33 procent verwacht iets minder over te houden. Voor 13 procent verandert het inkomen naar verwachting ongeveer niet, terwijl 2 procent verwacht juist meer over te houden.

In de toelichtingen geven ondernemers aan dat het verhogen van tarieven niet altijd eenvoudig is. Hogere kosten kunnen alleen worden doorberekend wanneer opdrachtgevers bereid en in staat zijn om een hoger tarief te betalen.

Daarnaast speelt de financiële ruimte binnen een onderneming een rol. Ondernemers noemen de mogelijkheid om een buffer op te bouwen, te investeren in het bedrijf en geld opzij te zetten voor hun pensioen. Wanneer de beschikbare inkomsten afnemen, kan die ruimte kleiner worden.

Onduidelijke regels kunnen gevolgen hebben voor opdrachten

De zorgen gaan niet alleen over inkomen. Ook de praktische mogelijkheden om zelfstandig te blijven werken komen in de antwoorden terug. Volgens deelnemers zijn sommige opdrachtgevers terughoudend met het inhuren van zzp’ers vanwege onduidelijkheid over de regels rond zelfstandigen.

Vooral de praktische uitvoerbaarheid van regelgeving wordt daarbij genoemd. Een bouwinspecteur en toezichthouder zegt hierover: “Zorg dat de regels rond zzp-werk en de Wet DBA praktisch uitvoerbaar zijn, zodat opdrachtgevers niet uit onzekerheid afhaken.”

Ook over het aantal toekomstige opdrachten zijn de verwachtingen verdeeld. Als de plannen doorgaan, verwacht 37 procent van de deelnemers minder opdrachten. 58 procent verwacht geen verandering en 5 procent rekent juist op meer opdrachten.

Voor zelfstandig ondernemers kan de onzekerheid daarmee niet alleen financiële gevolgen hebben, maar ook invloed hebben op de planning van werkzaamheden en de continuïteit van opdrachten.

Minder ruimte voor ontwikkeling van bedrijven

De verwachte gevolgen worden ook zichtbaar in hoe ondernemers naar hun eigen bedrijf kijken. 59 procent verwacht minder plezier in het ondernemen wanneer de plannen doorgaan. Daarnaast verwacht 54 procent minder mogelijkheden om het bedrijf verder te ontwikkelen. Bijna de helft, 49 procent, verwacht minder motivatie om als ondernemer door te gaan.

In de open antwoorden noemen deelnemers onder meer de hoeveelheid administratie, veranderende regelgeving en financiële onzekerheid. Deze factoren kunnen volgens hen aandacht en tijd weghalen van het ondernemen zelf.

Tegelijkertijd geven ondernemers aan dat zij hun werk graag doen en betrokken zijn bij hun vak. De kritiek richt zich daardoor vooral op de omstandigheden waarin zij hun bedrijf moeten runnen. De deelnemers vragen om regels die duidelijk en praktisch uitvoerbaar zijn, zodat zij beter kunnen inschatten welke opdrachten zij kunnen aannemen en welke financiële ruimte zij overhouden.

De uitkomsten van de peiling laten daarmee zien dat de discussie over zelfstandig ondernemerschap voor zzp’ers niet alleen draait om belasting en inkomen. Ook de voorspelbaarheid van regelgeving, de beschikbaarheid van opdrachten en de ruimte om een onderneming verder te ontwikkelen spelen een belangrijke rol.