Optoppen biedt ruimte voor extra woningen, maar besluitvorming blijft knelpunt

Continews.nl • 25 september 2026

Nederland kan duizenden extra woningen realiseren door bestaande gebouwen uit te breiden met één of meerdere woonlagen. Toch worden deze mogelijkheden nog beperkt benut. Volgens HDO Groep ligt het grootste probleem daarbij niet bij de beschikbare bouwtechniek, maar bij bestuurlijke en juridische voorwaarden.


De discussie over optoppen speelt op een moment dat de druk op de woningmarkt hoog blijft en nieuwe bouwlocaties schaars zijn. Door bestaande gebouwen beter te benutten, kunnen woningen worden toegevoegd zonder dat daarvoor nieuwe grond hoeft te worden ontwikkeld.



Techniek voor optoppen is beschikbaar


Optoppen wordt regelmatig gezien als een ingewikkelde bouwtechnische opgave. Volgens HDO Groep zijn er inmiddels echter verschillende technieken beschikbaar om bestaande gebouwen uit te breiden.

Met lichte bouwmethoden en prefab-oplossingen kunnen nieuwe woonlagen relatief snel worden opgebouwd. Doordat delen van een uitbreiding vooraf kunnen worden geproduceerd en vervolgens op locatie worden gemonteerd, kan de bouwtijd worden beperkt.


Jeroen Rutte, directeur van HDO Groep, ziet de techniek daarom niet als het belangrijkste obstakel.

"Er wordt vaak gedaan alsof optoppen vooral een technisch probleem is. Dat herkennen wij niet. De techniek is de afgelopen jaren enorm vooruitgegaan. De grootste uitdagingen zitten tegenwoordig bij vergunningen, parkeerbeleid, regelgeving, VvE's en politieke besluitvorming."


Volgens HDO Groep zijn er inmiddels tal van mogelijkheden om bestaande gebouwen met één of meerdere woonlagen uit te breiden. Vooral wanneer betrokken partijen vroegtijdig samenwerken, kunnen projecten volgens het bedrijf sneller worden voorbereid en uitgevoerd.


Rutte: "Als alle betrokken partijen de neuzen dezelfde kant op hebben, kunnen veel projecten veel sneller van start dan nu gebeurt. De techniek is zelden de reden waarom een project stilvalt."



Bestaande gebouwen als extra bouwruimte


Optoppen kan vooral interessant zijn in gebieden waar weinig ruimte beschikbaar is voor nieuwe woningbouw. In plaats van nieuwe bouwgrond te zoeken, wordt de bestaande bebouwde omgeving gebruikt om extra woningen te realiseren.


Daarbij kan de bestaande woningvoorraad worden uitgebreid zonder dat de footprint van een gebouw op straatniveau groter wordt. Tegelijkertijd vraagt een optopproject wel om een zorgvuldige beoordeling van het bestaande gebouw en de mogelijkheden voor uitbreiding.


Volgens HDO Groep komen veel projecten echter al vóór de technische uitwerking in de problemen. Vergunningprocedures, parkeerbeleid, regelgeving, besluitvorming binnen Verenigingen van Eigenaren (VvE's) en politieke keuzes kunnen ervoor zorgen dat plannen vertraging oplopen.



Besluitvorming vertraagt woningbouw


HDO Groep ziet regelmatig dat projecten langdurig in de voorbereidingsfase blijven. Daarbij zijn volgens het bedrijf verschillende belangen betrokken, waardoor besluitvorming complex kan worden.

Rutte zegt daarover:


"Wij zien regelmatig dat projecten vertraging oplopen door langdurige besluitvorming. Dat is begrijpelijk, want er spelen veel belangen. Maar als we serieus werk willen maken van woningbouw, moeten we ook durven kiezen. Anders blijven veel goede plannen jarenlang op de plank liggen."

De gemeente Haarlem besloot onlangs af te zien van een grootschalige aanpak van optoppen. Uit onderzoek zou naar voren zijn gekomen dat de aanpak te duur, juridisch complex en lastig uitvoerbaar zou zijn.


Volgens HDO Groep laat dit zien dat de discussie niet alleen over de technische haalbaarheid van optoppen gaat. Ook de manier waarop gemeenten projecten beoordelen en procedures organiseren speelt een belangrijke rol.



Van haalbaarheid naar uitvoering


Volgens HDO Groep zou de aandacht moeten verschuiven van de vraag of optoppen mogelijk is naar de manier waarop kansrijke projecten daadwerkelijk kunnen worden uitgevoerd.

Daarvoor is volgens het bedrijf samenwerking nodig tussen gemeenten, woningcorporaties, ontwikkelaars en bouwbedrijven. Door technische mogelijkheden, regelgeving en bestuurlijke besluitvorming eerder bij elkaar te brengen, kunnen projecten sneller worden beoordeeld.


Rutte: "Nederland heeft geen gebrek aan technische kennis om woningen op bestaande gebouwen toe te voegen. De echte uitdaging is om procedures eenvoudiger te maken en sneller tot besluiten te komen. Optoppen is uiteindelijk veel meer een bestuurlijk vraagstuk geworden dan een bouwtechnisch vraagstuk."



Optoppen onderwerp van gesprek in Tweede Kamer


De mogelijkheden om de bestaande woningvoorraad beter te benutten komen ook in de Tweede Kamer aan bod. De vaste commissie voor Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening organiseert op woensdag 7 oktober een rondetafelgesprek over dit onderwerp.


HDO Groep is hiervoor uitgenodigd vanwege de praktijkervaring met optoppen. Tijdens het gesprek bespreken onder meer instellingen, gemeenten en marktpartijen concrete knelpunten, kansen en aanbevelingen voor een betere benutting van de bestaande woningvoorraad.


Daarmee verschuift de aandacht van alleen nieuwe woningbouwlocaties naar de mogelijkheden binnen de bestaande gebouwde omgeving. Optoppen kan daar een rol in spelen, maar de snelheid waarmee projecten van plan naar uitvoering gaan, hangt volgens HDO Groep sterk samen met vergunningen, regelgeving en bestuurlijke besluitvorming.

door Rijksoverheid.nl • 25 september 2026
Vanaf 26 november 2026 veranderen de regels voor het vliegen met drones rond de civiele luchthavens van Schiphol, Rotterdam, Groningen, Maastricht en Lelystad. Door het luchtruim rondom deze vliegvelden anders in te delen, ontstaat in bepaalde gebieden meer ruimte voor dronevluchten. De aanpassing moet veilige
door movares.nl • 24 september 2026
Movares Group B.V. heeft Nieman Groep overgenomen. Met de overname worden de expertisegebieden van beide organisaties samengebracht. Movares brengt onder meer kennis van ontwerp, advies, engineering en systeemintegratie in, terwijl Nieman gespecialiseerd is in onder andere bouwfysica, duurzaamheid, installatietechniek
door ing.nl • 24 september 2026
Op 29 september opent de tweede subsidieronde van 2026 voor de aanschaf van elektrische vrachtwagens. De AanZET-regeling ondersteunt transportondernemers bij de overstap naar emissievrij vrachtvervoer. De verwachting is dat ook deze subsidieronde binnen enkele dagen volledig wordt benut. Eerdere aanvraagrondes lieten
door Kozijnshop.nl • 24 september 2026
Videodeurbellen zijn voor veel Nederlanders inmiddels onderdeel van de beveiliging van hun woning. Ruim een derde (34%) heeft een videodeurbel bij de woning. Van deze groep gelooft 94% dat de camera bijdraagt aan de beveiliging van de woning. Tegelijkertijd sluit 27% van de bezitters de voordeur niet altijd volledig af
door continews.nl • 23 september 2026
De aanpak van netcongestie vraagt volgens energiebedrijf 1KOMMA5° niet alleen om uitbreiding van het elektriciteitsnet. Ook de flexibiliteit die al bij huishoudens beschikbaar is, kan worden ingezet om de bestaande netcapaciteit beter te benutten. Zonnepanelen, thuisbatterijen, elektrische auto’s en warmtepompen kunnen
door cvster.nl • 23 september 2026
Werknemers in de bouw zijn relatief vaak enthousiast over hun werk. Bijna zeven op de tien bouwmedewerkers voelen meerdere keren per week of dagelijks enthousiasme tijdens hun werk. Ook op het gebied van bevlogenheid scoort de bouw hoog. Daarbij gaat het om werknemers die zich tijdens het werk fit en sterk voelen
door Knab.nl • 21 september 2026
Zelfstandig ondernemers zonder personeel zijn kritisch over het kabinet en de gevolgen van de Prinsjesdagplannen. In een peiling van Knab onder ruim 1.000 zzp’ers geven deelnemers het kabinet gemiddeld een 3,2. In totaal geeft 82 procent een onvoldoende. Naast zorgen over het inkomen noemen ondernemers vooral de onzekerheid over de regels rond zelfstandig werken. Als de Prinsjesdagplannen doorgaan, verwacht 71 procent minder over te houden aan het werk. Daarnaast verwacht 61 procent minder zekerheid over de regels voor zelfstandig ondernemen. Ruim een derde, 37 procent, houdt rekening met een afname van het aantal opdrachten. Volgens Casper Zwart, onderzoeker bij Knab, komt uit de antwoorden vooral een behoefte aan duidelijkheid naar voren. Ondernemers maken zich niet alleen zorgen over hun financiële situatie, maar ervaren ook dat veranderende en onduidelijke regels het moeilijker maken om opdrachten aan te nemen en plannen te maken voor hun bedrijf. Belasting op ondernemersinkomen belangrijkste aandachtspunt De belasting over ondernemersinkomen wordt door de deelnemers het vaakst genoemd als onderwerp dat volgens hen aandacht van het kabinet nodig heeft. 64 procent noemt dit als prioriteit. Daarna volgt duidelijkheid over het werken als zzp’er, genoemd door 51 procent van de deelnemers. De financiële verwachtingen voor de komende periode zijn overwegend negatief. 38 procent verwacht veel minder over te houden wanneer de plannen doorgaan. Nog eens 33 procent verwacht iets minder over te houden. Voor 13 procent verandert het inkomen naar verwachting ongeveer niet, terwijl 2 procent verwacht juist meer over te houden. In de toelichtingen geven ondernemers aan dat het verhogen van tarieven niet altijd eenvoudig is. Hogere kosten kunnen alleen worden doorberekend wanneer opdrachtgevers bereid en in staat zijn om een hoger tarief te betalen. Daarnaast speelt de financiële ruimte binnen een onderneming een rol. Ondernemers noemen de mogelijkheid om een buffer op te bouwen, te investeren in het bedrijf en geld opzij te zetten voor hun pensioen. Wanneer de beschikbare inkomsten afnemen, kan die ruimte kleiner worden. Onduidelijke regels kunnen gevolgen hebben voor opdrachten De zorgen gaan niet alleen over inkomen. Ook de praktische mogelijkheden om zelfstandig te blijven werken komen in de antwoorden terug. Volgens deelnemers zijn sommige opdrachtgevers terughoudend met het inhuren van zzp’ers vanwege onduidelijkheid over de regels rond zelfstandigen. Vooral de praktische uitvoerbaarheid van regelgeving wordt daarbij genoemd. Een bouwinspecteur en toezichthouder zegt hierover: “Zorg dat de regels rond zzp-werk en de Wet DBA praktisch uitvoerbaar zijn, zodat opdrachtgevers niet uit onzekerheid afhaken.” Ook over het aantal toekomstige opdrachten zijn de verwachtingen verdeeld. Als de plannen doorgaan, verwacht 37 procent van de deelnemers minder opdrachten. 58 procent verwacht geen verandering en 5 procent rekent juist op meer opdrachten. Voor zelfstandig ondernemers kan de onzekerheid daarmee niet alleen financiële gevolgen hebben, maar ook invloed hebben op de planning van werkzaamheden en de continuïteit van opdrachten. Minder ruimte voor ontwikkeling van bedrijven De verwachte gevolgen worden ook zichtbaar in hoe ondernemers naar hun eigen bedrijf kijken. 59 procent verwacht minder plezier in het ondernemen wanneer de plannen doorgaan. Daarnaast verwacht 54 procent minder mogelijkheden om het bedrijf verder te ontwikkelen. Bijna de helft, 49 procent, verwacht minder motivatie om als ondernemer door te gaan. In de open antwoorden noemen deelnemers onder meer de hoeveelheid administratie, veranderende regelgeving en financiële onzekerheid. Deze factoren kunnen volgens hen aandacht en tijd weghalen van het ondernemen zelf. Tegelijkertijd geven ondernemers aan dat zij hun werk graag doen en betrokken zijn bij hun vak. De kritiek richt zich daardoor vooral op de omstandigheden waarin zij hun bedrijf moeten runnen. De deelnemers vragen om regels die duidelijk en praktisch uitvoerbaar zijn, zodat zij beter kunnen inschatten welke opdrachten zij kunnen aannemen en welke financiële ruimte zij overhouden. De uitkomsten van de peiling laten daarmee zien dat de discussie over zelfstandig ondernemerschap voor zzp’ers niet alleen draait om belasting en inkomen. Ook de voorspelbaarheid van regelgeving, de beschikbaarheid van opdrachten en de ruimte om een onderneming verder te ontwikkelen spelen een belangrijke rol.
door allianz-trade.nl • 21 september 2026
Europa gaat met relatief lage gasvoorraden de winter in. Tegelijkertijd is de groothandelsprijs voor gas in enkele maanden bijna verdubbeld. Toch verwacht kredietverzekeraar Allianz Trade voorlopig geen nieuwe Europese energiecrisis. Voor het vierde kwartaal wordt uitgegaan van een gemiddelde gasprijs van €65 per MWh.
door anpconnect.nl • 18 september 2026
De technische sector staat voor een grote personeelsopgave. Tot 2029 zijn naar verwachting 121.000 nieuwe werknemers nodig om de groei van de sector en de uitstroom van personeel op te vangen. Tegelijkertijd kiezen steeds minder jongeren voor een technische opleiding. Het aandeel mbo-studenten dat voor techniek kiest
door Continews.nl • 17 september 2026
In Veldhoven start na de bouwvak de verduurzaming van 28 woningen van woningcorporatie ’thuis. Breman neemt de installatie voor zijn rekening. Alius is als technisch kennispartner betrokken bij het advies en het ontwerp van het systeem. Het project is een vervolg op een eerdere verduurzamingsaanpak in Veldhoven
Meer posts

Ontvang gratis het laatste nieuws

Altijd up-to-date blijven van het laatste nieuws? Schrijf je dan in voor onze gratis nieuwsbrief met het laatste nieuws!